Tag

IEA

Browsing

Im dłużej trwa kryzys w rejonie Cieśniny Ormuz, tym silniejsza zachęta dla państw, by uniezależniać transport od ropy i produkować więcej energii u siebie. Do takiego wniosku prowadzi nowy raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) „World Energy Outlook 2026”, który analizuje skutki największego w historii szoku na rynku ropy.

Amortyzator się kończy

Na początku świat miał pewną poduszkę bezpieczeństwa. Zapasy ropy były dobrze zapełnione, a IEA skoordynowała uwolnienie rezerw awaryjnych. Część surowca z Zatoki Perskiej popłynęła objazdem, więc eksporterzy z regionu Atlantyku zwiększyli dostawy, a Chiny wyraźnie ograniczyły import ropy.

Teraz coraz większy ciężar spada na konsumentów, którzy płacą więcej i ograniczają wydatki. Dyrektor wykonawczy IEA Fatih Birol ostrzega: „im dłużej trwa kryzys, tym głębsze będą jego skutki”.

Elektryki, panele i pompy ciepła

IEA odnotowuje skok sprzedaży samochodów elektrycznych w części państw dotkniętych kryzysem. Rośnie też handel panelami fotowoltaicznymi i bateriami. Dla krajów, które sporo importują ropy i gazu, elektryki i pompy ciepła to sposób, by przy kolejnym skoku cen paliw być mniej narażonym na wahania.

W każdym z modelowanych przez agencję scenariuszy najszybciej rośnie energia słoneczna, a mocno zyskuje też atom. Więcej szans mają również efektywność energetyczna i biopaliwa. Jest jednak zastrzeżenie: w części Azji kraje importujące ropę i gaz mają własny węgiel i mogą go spalać dłużej.

Popyt na prąd rósł zresztą jeszcze przed kryzysem. Od 2019 roku zapotrzebowanie na elektryczność rośnie dwa razy szybciej niż całkowite zużycie energii. Napędzają je silniki przemysłowe, klimatyzacja, auta elektryczne, pompy ciepła i centra danych. W scenariuszach IEA prąd odpowiada do 2035 roku za blisko 30% energii faktycznie zużywanej na świecie.

Ile ropy ominie cieśninę

Przed kryzysem przez Ormuz przepływało około 20 mln baryłek ropy dziennie. Jeśli żegluga pozostanie ryzykowna, część surowca popłynie nowymi rurociągami, a odbiorcy zwrócą się do innych dostawców albo zużyją mniej paliw. Według IEA ilość ropy, która musiałaby przechodzić przez cieśninę, spadłaby wtedy do 8,5 mln baryłek dziennie w 2030 roku i poniżej 2 mln w 2035 roku. Bliski Wschód pozostałby mimo to największym regionem eksportującym ropę.

Po rozwiązaniu konfliktu podaż ropy i gazu mogłaby się odbudować. Opóźniona fala LNG także pomogłaby obniżyć ceny, nawet gdy kupujący będą uzupełniać zapasy.

Klimat i prąd dla milionów ludzi

Bilans klimatyczny nadal wygląda trudno. Emisje CO2 z energetyki utrzymują się mniej więcej na dzisiejszym poziomie przy obecnych politykach i zaczynają spadać w scenariuszu polityk zapowiedzianych. Jeszcze głębiej spadają w wariancie, w którym rządy odpowiadają na kryzys zdecydowaniej. Nawet to nie wystarcza do realizacji celów klimatycznych: dwa pierwsze scenariusze oznaczają ocieplenie o 2,5–2,9°C.

Są też skutki bardziej bezpośrednie. Wyższe ceny paliw i niedobory zagrażają postępom w dostępie do prądu i czystych technologii gotowania. Około 720 mln ludzi wciąż żyje bez elektryczności, a blisko 2 mld gotuje przy użyciu zanieczyszczających paliw lub technologii.

Co to oznacza dla Polski

Raport ma charakter globalny, a w przedstawionych wnioskach nie ma osobnych danych dla Polski. Kierunek jest jednak znajomy także u nas: kraj, który sprowadza większość ropy, odczuwa każdy skok cen paliw, a UE od lat stawia na elektryfikację transportu i ogrzewania. Dla kierowców i gospodarstw domowych może to oznaczać większe zainteresowanie autami elektrycznymi, fotowoltaiką i pompami ciepła jako sposobem na ograniczenie wydatków na paliwa.

Warto jednak pamiętać, że decyzje o zakupie zależą od cen, dopłat i dostępu do infrastruktury. Wnioski IEA to scenariusze, a nie prognozy dla konkretnego portfela.

Źródło: Electrek – „The world’s biggest oil shock could give EVs and solar a boost”

herniatedlumbardisc.net emtec-group.com.pl gla-missions.org