Tag

zdrowie serca

Browsing

Ta sama dieta może zupełnie inaczej wpływać na poziom cholesterolu u różnych osób, a jedną z przyczyn mogą być geny. Naukowcy ze Stanford University przeanalizowali dane ponad 21 tysięcy kobiet i wykazali, że osoby z genetyczną skłonnością do wysokiego cholesterolu LDL są szczególnie wrażliwe na tłuszcze nasycone w jadłospisie.

Dlaczego jedni reagują na dietę mocniej, a inni słabiej

Lekarze znają ten problem z gabinetów: jedni pacjenci zmieniają sposób odżywiania i nie widzą żadnej poprawy w wynikach, u innych cholesterol spada wyraźnie. Dr Shoa Clarke, kardiolog i adiunkt na Stanford Medicine, kierował zespołem, który sprawdził, czy za tymi różnicami stoją geny. Wyniki opublikowano 18 listopada w czasopiśmie „JACC: Advances”.

Badacze zastrzegają, że nie wynika z tego fatalizm. Według Clarke’a to właśnie osoby z genetyczną skłonnością do podwyższonego LDL, czyli „złego” cholesterolu, najmocniej reagują na dietę. Dobrze dobrany jadłospis może im najbardziej pomóc, a zły najbardziej zaszkodzić.

Co pokazały dane z wieloletniej obserwacji

Analiza opierała się na danych z trwającego programu Women’s Health Initiative. Badanie ruszyło w 1991 roku, a mediana wieku uczestniczek wynosiła wtedy 65 lat. Mniej więcej połowa kobiet była białych, około jednej trzeciej stanowiły czarnoskóre Amerykanki, a 15% Latynoski. Uczestniczki regularnie opisywały swoje codzienne jedzenie, miały badany cholesterol i przeszły złożoną analizę genetyczną.

Najważniejsze wnioski:

  • u kobiet z określonymi wariantami genów wyższe spożycie tłuszczów nasyconych szło w parze z wyższym poziomem cholesterolu;
  • u kobiet bez tych wariantów takiej zależności nie zauważono;
  • kobiety z górnych 25% pod względem genetycznej skłonności do wysokiego LDL, które jednocześnie jadły dużo tłuszczów nasyconych, znacznie częściej doznawały udaru lub zawału serca;
  • u pozostałych 75% wpływ tłuszczów nasyconych na ryzyko był mniej wyraźny.

Zdaniem Clarke’a taka zmienność reakcji może tłumaczyć, dlaczego wokół dopuszczalnej ilości tłuszczów nasyconych w diecie toczy się tyle sporów.

Więcej tłuszczów nasyconych nie chroni serca

Badanie nie daje argumentów zwolennikom diet wysokotłuszczowych, takich jak keto. Zespół ze Stanfordu nie stwierdził ochronnego wpływu większej ilości tłuszczów nasyconych na serce, nawet u kobiet o stosunkowo niskim genetycznym ryzyku wysokiego LDL. Wyniki są zgodne z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, która namawia do ograniczania czerwonego mięsa ze względu na dużą zawartość takich tłuszczów.

Clarke podsumował to tak: „Skutki spożycia tłuszczów nasyconych mogą nie być takie same dla każdego, ale nie ma dowodów na korzyści sercowo-naczyniowe z jedzenia ich więcej”. Szkodliwość może więc być u jednych niewielka, a u innych duża, w zależności od genów.

Co to oznacza w praktyce, także w Polsce

Badanie dotyczyło starszych kobiet z USA, więc nie wiadomo, czy wyniki da się bezpośrednio przenieść na mężczyzn lub młodsze osoby. Sami autorzy podkreślają, że nie ma jeszcze dowodów, by wyniki testów genetycznych wykorzystywać do układania zaleceń żywieniowych. Wcześniej ich zespół opracował wskaźnik zwany poligenicznym ryzykiem, który szacuje genetyczne szanse na kłopoty z sercem, a jego użyteczność w doborze diety to temat dalszych badań.

Dla polskiego czytelnika wniosek jest prosty. Nie trzeba robić testów genetycznych, żeby sensownie dbać o cholesterol. Warto regularnie wykonywać lipidogram i omawiać wyniki z lekarzem. Jeśli mimo zmiany diety cholesterol się nie poprawia, może to oznaczać, że dieta działa na dany organizm słabiej, a nie że jest bezcelowa. W takiej sytuacji lekarz może zaproponować dodatkowe działania, na przykład leczenie. Ograniczanie nadmiaru tłuszczów nasyconych, obecnych m.in. w tłustym czerwonym mięsie, pozostaje rozsądną zasadą dla wszystkich.

Źródło: Medical Xpress – „Your genes might boost risk for high cholesterol”

qlime-project.org ultimate-demi.org ubezpieczenia-nysa.pl